Art. 1 Object
Questa lescha regla l'admissibladad da construir novas abitaziuns sco er da midar l'architectura e l'utilisaziun d'abitaziuns existentas en vischnancas che han ina quota d'abitaziuns secundaras da sur 20 pertschient.
702
Rumantsch è ina lingua naziunala, ma ina lingua parzialmain uffiziala da la Confederaziun, numnadamain en la correspundenza cun persunas da lingua rumantscha. La translaziun d'in decret federal serva a l'infurmaziun, n'ha dentant nagina validitad legala.
dals 20 da mars 2015 (stadi dal 1. d'october 2024)
Questa lescha regla l'admissibladad da construir novas abitaziuns sco er da midar l'architectura e l'utilisaziun d'abitaziuns existentas en vischnancas che han ina quota d'abitaziuns secundaras da sur 20 pertschient.
1 In'abitaziun en il senn da questa lescha è in'unitad da locals che:
2 In'emprima abitaziun en il senn da questa lescha è in'abitaziun che vegn duvrada d'almain ina persuna che ha tenor l'artitgel 3 litera b da la Lescha dals 23 da zercladur 20063 davart l'armonisaziun dals registers ses domicil en la vischnanca, nua che l'abitaziun sa chatta.
3 Il medem status sco emprimas abitaziuns han abitaziuns che:
4 In'abitaziun secundara en il senn da questa lescha è in'abitaziun che n'è ni in'emprima abitaziun en il senn da questa lescha, ni ha il medem status sco in'emprima abitaziun.
1 En cas da basegn fixeschan ils chantuns en il plan directiv mesiras per promover ina meglra occupaziun da las abitaziuns secundaras sco er per promover l'hotellaria ed emprimas abitaziuns favuraivlas.
2 Els pon decretar prescripziuns che restrenschan pli fitg che questa lescha la construcziun e l'utilisaziun d'abitaziuns.
1 Mintga vischnanca fa mintga onn in inventari d'abitaziuns.
2 En l'inventari d'abitaziuns ston vegnir inditgads almain il dumber total da las abitaziuns sco er il dumber da las emprimas abitaziuns.
3 Ultra da quai po la vischnanca inditgar separadamain la categoria da las abitaziuns che han il medem status sco las emprimas abitaziuns ed attribuir questa categoria d'abitaziuns a las emprimas abitaziuns.
4 Il Cussegl federal regla las pretensiuns a l'inventari d'abitaziuns e fixescha ils detagls da la publicaziun.
1 Sin basa da l'inventari d'abitaziuns tenor l'artitgel 4 determinescha la Confederaziun per mintga vischnanca la quota d'abitaziuns secundaras envers l'effectiv total d'abitaziuns.
2 Sch'ina vischnanca na preschenta betg ad ura ses inventari d'abitaziuns, vegn supponida per ella ina quota d'abitaziuns secundaras da sur 20 pertschient. Sin dumonda da la vischnanca po l'autoritad federala responsabla conceder ina prolungaziun dal termin, sche motivs stringents èn avant maun.
3 Il Cussegl federal designescha l'autoritad federala che determinescha la quota d'abitaziuns secundaras.
4 Avant che prender ina decisiun taidla quella il chantun, nua che la vischnancas sa chatta.
1 En vischnancas, en las qualas la quota d'abitaziuns secundaras tenor l'artitgel 5 è pli gronda che 20 pertschient, na dastgan vegnir permessas naginas novas abitaziuns secundaras. Sche questa quota è sut 20 pertschient e sche la concessiun d'ina permissiun da construcziun avess per consequenza che la quota d'abitaziuns secundaras en questa vischnanca surpassass ils 20 pertschient, na dastga la permissiun betg vegnir dada.
2 Resalvada resta la construcziun da novas abitaziuns tenor l'artitgel 7 alinea 1 litera b e tenor l'artitgel 8, 9, 26 u 27.
1 En vischnancas cun ina quota d'abitaziuns secundaras da sur 20 pertschient dastgan novas abitaziuns vegnir empermessas mo, sch'ellas vegnan duvradas sco suonda:
2 In'abitaziun vala sco explotada turisticamain, sch'ella vegn offrida, en moda duraivla, a giasts exclusivamain per segiurns da curta durada ed a las cundiziuns usitadas dal martgà e dal lieu e sch'ella:
3 L'autoritad ch'è cumpetenta per las permissiuns da construcziun ordinescha en la permissiun da construcziun cun ina servitut la restricziun d'utilisaziun tenor l'alinea 1 litera a u tenor l'alinea 2 litera a u b. Sche la permissiun da construcziun per ina nova abitaziun na cuntegna nagina ordinaziun da quest gener e sch'i n'è er betg avant maun ina permissiun tenor l'artitgel 8, 9, 26 u 27, vegni supponì ch'i vala la restricziun d'utilisaziun tenor l'alinea 1 litera a.
4 Immediatamain suenter che la permissiun da construcziun è entrada en vigur incumbensescha l'autoritad che conceda las permissiuns da construcziun l'Uffizi dal register funsil da menziunar en il register funsil la restricziun d'utilisaziun che pertutga il bain immobigliar respectiv.
5 Il Cussegl federal regla ils detagls, en spezial:
1 En vischnancas che han ina quota d'abitaziuns secundaras da sur 20 pertschient dastga la construcziun d'abitaziuns senza restricziun d'utilisaziun tenor l'artitgel 7 alinea 1 vegnir permessa ad interpresas d'alloschament organisadas, sche:
2 Per abitaziuns tenor l'alinea 1 che restan duraivlamain en la proprietad da l'interpresa d'alloschament organisada e che vegnan dadas en locaziun da tala dastga la surfatscha utilisada principala tenor l'alinea 1 litera c importar maximalmain 33 pertschient. En il register funsil sto vegnir menziunada ina restricziun respectiva dal dretg d'alienar. L'artitgel 7 alineas 4 e 5 vala tenor il senn.
3 Sche l'interpresa construescha tant abitaziuns tenor l'alinea 1 sco er abitaziuns tenor l'alinea 2, vegn la quota maximala da 33 pertschient reducida per la valur che resulta, cur ch'il quozient da la surfatscha da las abitaziuns tenor l'alinea 1 e da la summa da las surfatschas da las abitaziuns tenor ils alineas 1 e 2 vegn multiplitgà cun 13 pertschient.
4 D'ina interpresa d'alloschament organisada ch'existiva gia ils 11 da mars 2012 pon maximalmain 50 pertschient da la surfatscha utilisada principala vegnir transfurmads en abitaziuns senza restricziun d'utilisaziun tenor l'artitgel 7 alinea 1, sche:
5 Per cumprovar che las premissas tenor l'alinea 1 u 4 èn ademplidas, sto vegnir laschada far in'expertisa independenta. Il Cussegl federal regla ils detagls.
1 En vischnancas che han ina quota d'abitaziuns secundaras da sur 20 pertschient dastgan novas abitaziuns senza restricziun d'utilisaziun tenor l'artitgel 7 alinea 1 vegnir permessas en edifizis protegids u en edifizis caracteristics per il lieu che sa chattan entaifer las zonas da construcziun, sche:
2 Ordaifer las zonas da construcziun vegn giuditgada l'admissibladad da novas abitaziuns senza restricziun d'utilisaziun en il senn da l'artitgel 7 alinea 1 tenor las disposiziuns da la legislaziun davart la planisaziun dal territori.
3 Las ulteriuras premissas dal dretg federal e dal dretg chantunal restan resalvadas.
In'abitaziun tenor il dretg vegl en il senn da questa lescha è in'abitaziun ch'existiva legalmain u ch'era permessa en moda legalmain valaivla ils 11 da mars 2012.
1 Cun resalva da restricziuns d'utilisaziun existentas u futuras dal dretg chantunal u communal è libra la moda e maniera da l'utilisaziun d'abitaziuns tenor il dretg vegl.
2 Talas abitaziuns dastgan vegnir renovadas, transfurmadas sco er disfatgas e reconstruidas, senza ch'i stoppian vegnir adossadas restricziuns d'utilisaziun tenor l'artitgel 7 alinea 1. En quest connex dastga la surfatscha d'utilisaziun principala vegnir engrondida entaifer las zonas da construcziun per maximalmain 30 pertschient da la surfatscha d'utilisaziun principala che existiva gia avant ils 11 da mars 2012. En quest rom dastgan vegnir stgaffidas abitaziuns ed edifizis supplementars.4
3 Sche l'engrondiment d'ina abitaziun existenta surpassa la dimensiun tenor l'alinea 2 segunda frasa, è el admess, sche l'abitaziun vegn declerada sco emprima abitaziun en il senn da l'artitgel 7 alinea1 litera a u sco abitaziun explotada turisticamain en il senn da l'artitgel 7 alinea 1 litera b en cumbinaziun cun l'artitgel 7 alinea 2 litera a u b e sche las premissas correspundentas per la permissiun èn ademplidas. L'autoritad che conceda las permissiuns da construcziun ordinescha en la permissiun da construcziun ina restricziun d'utilisaziun correspundenta ed incumbensescha, immediatamain suenter che la permissiun da construcziun è entrada en vigur, l'Uffizi dal register funsil da menziunar en il register funsil la restricziun d'utilisaziun che pertutga il bain immobigliar respectiv.5
4 Las ulteriuras premissas dal dretg federal e dal dretg chantunal restan resalvadas. Ordaifer las zonas da construcziun vegn l'admissibladad da midadas architectonicas e da l'utilisaziun giuditgada tenor las disposiziuns da la legislaziun davart la planisaziun dal territori.6
4 Versiun tenor la cifra I da la LF dals 15 da mars 2024, en vigur dapi il 1. d'oct. 2024 (AS 2024 501; BBl 2023 1480, 2025).
5 Versiun tenor la cifra I da la LF dals 15 da mars 2024, en vigur dapi il 1. d'oct. 2024 (AS 2024 501; BBl 2023 1480, 2025).
6 Versiun tenor la cifra I da la LF dals 15 da mars 2024, en vigur dapi il 1. d'oct. 2024 (AS 2024 501; BBl 2023 1480, 2025).
1 En cas da basegn prendan ils chantuns e las vischnancas las mesiras necessarias per impedir abus e svilups nungiavischads che pudessan resultar tras quai che abitaziuns construidas tenor il dretg vegl vegnan utilisadas illimitadamain sco abitaziuns secundaras.
2 Per quest intent pon ils chantuns restrenscher pli fitg che questa lescha la midada d'utilisaziun d'abitaziuns duvradas fin ussa sco emprimas abitaziuns en abitaziuns secundaras sco er las pussaivladads da modificaziun tenor l'artitgel 11 alineas 2-4. Uschenavant ch'i na dovra betg ina permissiun da construcziun per questas midadas d'utilisaziun ed architectonicas, pon ils chantuns las suttametter a l'obligaziun da dumandar ina tala.
Las midadas da las suandantas restricziuns d'utilisaziun basegnan ina permissiun da construcziun:
1 L'autoritad che conceda las permissiuns da construcziun sistescha - sin dumonda dal proprietari - ina restricziun d'utilisaziun tenor l'artitgel 7 alinea 1 durant ina tscherta durada, sche:
2 Ella prolunghescha la sistida tenor l'alinea 1 litera b, sch'il proprietari cumprova che las premissas èn anc adina ademplidas.
3 Ensemen cun la sistida tenor l'alinea 1 litera b ed en cas da mintga prolungaziun ordinescha ella sin custs dal petent che la valur uffiziala da l'abitaziun vegnia stimada da nov.
4 Il Cussegl federal regla la durada da la sistida e da sias prolungaziuns sco er ils detagls da la cumprova tenor l'alinea 1 litera b, en spezial las pretensiuns a la publicaziun da l'abitaziun.
Mintga chantun designescha in'autoritad che surveglia l'execuziun da questa lescha.
1 L'autoritad ch'è responsabla per la controlla d'abitants en ina vischnanca cun ina quota d'abitaziuns secundaras da sur 20 pertschient, annunzia a l'autoritad ch'è responsabla per las permissiuns da construcziun persunas che:
2 Suenter l'execuziun tras il register funsil annunzia l'Uffizi dal register funsil a l'autoritad ch'è responsabla per las permissiuns da construcziun la midada da maun d'in bain immobigliar che sa chatta en ina vischnanca cun ina quota d'abitaziuns secundaras da sur 20 pertschient e per il qual è menziunà en il register funsil ina restricziun d'utilisaziun tenor l'artitgel 7 alinea 1. Ils chantuns reglan l'execuziun da questas annunzias.
3 Las infurmaziuns da las controllas d'abitants e dal register funsil ch'èn necessarias per exequir ils artitgels 4 e 7 dastgan vegnir inscrittas en il Register federal dals edifizis e da las abitaziuns. L'inscripziun vegn fatga da l'autoritad ch'è cumpetenta per actualisar quest register.
1 Sch'ina abitaziun cun ina restricziun d'utilisaziun tenor l'artitgel 7 alinea 1 na vegn betg duvrada en moda legala, fixescha l'autoritad cumpetenta in termin per il proprietari per restabilir il stadi legal, e quai cun smanatschar cun l'execuziun d'uffizi e cun in chasti tenor l'artitgel 292 dal Cudesch penal7. Sin dumonda dal proprietari po ella conceder ina prolungaziun dal termin en cas motivads.
2 Sch'il proprietari n'eliminescha betg il stadi illegal entaifer il termin fixà, scumonda l'autoritad cumpetenta l'utilisaziun da l'abitaziun ed ordinescha sia sigillada.
3 L'autoritad cumpetenta prenda las mesiras ch'èn necessarias per restabilir il stadi legal. En spezial po ella dar en locaziun l'abitaziun resguardond la restricziun d'utilisaziun tenor l'artitgel 7 alinea 1.
4 Sche commembers da las autoritads da construcziun cumpetentas u lur collavuraturs survegnan - exequind lur activitad uffiziala - enconuschientscha da cuntravenziuns, èn els obligads d'annunziar talas immediatamain a l'autoritad da surveglianza tenor l'artitgel 15.
1 L'autoritad cumpetenta ha tut ils dretgs e tut las obligaziuns ch'ella dovra per restabilir l'utilisaziun legala en represchentanza dal proprietari.
2 Ella po dumandar l'agid da terzas persunas per exequir las mesiras necessarias.
3 Las entradas da la locaziun tenor l'artitgel 17 alinea 3 reducidas per ils custs d'administraziun da l'autoritad cumpetenta e da terzas persunas ch'èn eventualmain vegnidas consultadas van al proprietari.
1 L'Uffizi federal da svilup dal territori examinescha en collavuraziun cun il Secretariat da stadi per l'economia regularmain ils effects da questa lescha. En quest connex vegnan examinads en spezial ils effects per il svilup dal turissem e da l'economia regiunala da las regiuns pertutgadas.
2 Ils departaments respectivs fan periodicamain in rapport per mauns dal Cussegl federal. En quel vegnan sche necessari er proponidas mesiras, en spezial en il sectur da la promoziun da l'economia locala. Il rapport vegn fatg l'emprima giada 4 onns suenter l'entrada en vigur da questa lescha.
1 La publicaziun da las dumondas da construcziun e la communicaziun da las decisiuns da construcziun sa drizza definitivamain tenor las prescripziuns chantunalas. Resalvà resta l'artitgel 112 alinea 4 da la Lescha dals 17 da zercladur 20058 davart il Tribunal federal.
2 Plinavant sa drizzan la cumpetenza, la procedura e la protecziun giuridica - cun resalva da las disposiziuns da questa lescha - tenor la Lescha dals 22 da zercladur 19799 davart la planisaziun dal territori e tenor las disposiziuns executivas respectivas dals chantuns.
1 Tgi che cuntrafa intenziunadamain ad ina restricziun d'utilisaziun tenor questa lescha, vegn chastià cun in chasti da detenziun fin a 3 onns u cun in chasti pecuniar.
2 Sch'il delinquent agescha per negligientscha, vegn el chastià cun in chasti pecuniar fin a 180 taxas per di.
3 Sche la restricziun d'utilisaziun vegn revocada posteriuramain, vegn el chastià cun in chasti pecuniar fin a 90 taxas per di.
4 Fin ch'ina procedura per sistir u per midar ina restricziun d'utilisaziun è terminada cun vigur legala vegn suspendì il giudicament penal.
1 Tgi che fa a las autoritads cumpetentas intenziunadamain indicaziuns faussas u incumplettas ch'èn d'impurtanza per permetter, per sistir u per midar ina restricziun d'utilisaziun tenor questa lescha u tgi che profita malignamain d'ina errur da questas autoritads, vegn chastià cun in chasti da detenziun fin a 3 onns u cun in chasti pecuniar.
2 Tgi che fa per negligientscha indicaziuns faussas u incumplettas, vegn chastià cun in chasti pecuniar fin a 180 taxas per di.
Il Cussegl federal decretescha las disposiziuns executivas, nun che la lescha decleria ils chantuns sco cumpetents per far quai.
Las leschas qua sutvart vegnan midadas sco suonda:
...10
10 Las midadas pon vegnir consultadas en la AS 2015 5657.
1 Questa lescha è applitgabla per dumondas da construcziun, da las qualas sto vegnir decidì en emprima instanza u en ina procedura da recurs suenter che questa lescha è entrada en vigur.
2 Sch'ina permissiun da construcziun ch'è vegnida concedida cun vigur legala avant ils 11 da mars 2012 ha ordinà ina suspensiun temporara da l'execuziun en il rom d'ina contingentaziun, po l'autoritad ch'è cumpetenta per la permissiun da construcziun deliberar l'execuziun il pli tard entaifer 2 onns suenter l'entrada en vigur da questa lescha, sche la permissiun da construcziun n'ha fixà per il cumenzament da l'execuziun ni in termin precis ubain ha spustà quest cumenzament sin in termin che na va betg a fin pli tard che 2 onns suenter che questa lescha è entrada en vigur.
3 Sche la quota d'abitaziuns secundaras d'ina vischnanca croda sut 20 pertschient u main, abolescha l'autoritad ch'è cumpetenta per la permissiun da construcziun sin dumonda dal proprietari in'eventuala restricziun d'utilisaziun tenor l'artitgel 7 alinea 1 ed incumbensescha l'Uffizi dal register funsil d'extinguer la remartga respectiva sin il fegl dal register funsil dal bain immobigliar pertutgà.
4 Las permissiuns da construcziun ch'èn vegnidas concedidas cun vigur legala avant ils 31 da december 2012 tenor il dretg processual chantunal respectiv restan valaivlas.
5 Las permissiuns da construcziun ch'èn vegnidas concedidas e ch'èn entradas en vigur tenor il dretg processual chantunal respectiv suenter il 1. da schaner 2013 e fin il mument da l'entrada en vigur da questa lescha restan valaivlas, uschenavant ch'ellas èn vegnidas concedidas sin basa da l'Ordinaziun dals 22 d'avust 201211 davart las abitaziuns secundaras.
1 En vischnancas cun ina quota d'abitaziuns secundaras da sur 20 pertschient dastgan abitaziuns secundaras che furman l'object d'in plan d'utilisaziun speziala, che sa referescha ad in project e dal qual la finamira è - almain per ina part essenziala - la construcziun d'abitaziuns secundaras, vegnir permessas senza ina restricziun d'utilisaziun tenor l'artitgel 7 alinea 1, sche quest plan:
2 Midadas da plans d'utilisaziun speziala tenor l'alinea 1 èn admessas, sch'i na vegnan betg augmentadas tras quellas midadas ni la quota d'abitaziuns senza restricziun d'utilisaziun tenor l'artitgel 7 alinea 1 ni la quota da las surfatschas utilisadas principalas che sa chattan en talas abitaziuns.
Independentamain da las premissas da l'artitgel 7 alinea 2 e dals artitgels 8, 9 u 26 dastga ina dumonda da construcziun per ina nova abitaziun senza restricziun d'utilisaziun tenor l'artitgel 7 alinea 1 vegnir permessa, sche: